Türkiye’de her yıl 1 milyar liralık atık kaynağın ayrıştırılmadığı için çöpe atıldığı, gömüldüğü veya yakıldığı bildirildi.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü Prof. Dr. Muammer Kaya, AA muhabirine, Türkiye’de kişi başına günde, büyükşehirlerde 1,5 kilo, Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde ise 0,75 kg atık üretildiğini belirterek, Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde kış aylarında yanabilir atıkların ısınma amaçlı yakılmasının oldukça yaygın olduğunu kaydetti.

Yılda yaklaşık 2 milyon lira çöpten geçim sağlayanlar sayesinde ekonomiye kazandırıldığının tahmin edildiğini anlatan Prof. Dr. Kaya, şöyle konuştu:

”Ülkemizde en çok kolay geri dönüştürülebilen kağıt geri kazanılmaktadır. Türkiye’de yılda yaklaşık 266 milyon lira kağıt geri dönüşümünden kazanılmaktadır. Katı atıklar içinde metaller ikinci, plastikler üçüncü ve cam dördüncü sırada yer almaktadır. Geri dönüştürülen atıkların yüzde 43′ü kağıt, yüzde 27′si plastik, yüzde 12′si cam, yüzde 8′i tekstil ve yüzde 4′ünü de metal ve diğer atıklar oluşturmaktadır. Geri dönüşüm sektörü pazarının büyüklüğü ileriye gören yatırımcıların iştahını kabartmaya başladı. 140 firma geri dönüşüm tesisi kurmak için lisans aldı. Türkiye atıkta en büyük kaybı 16 büyükşehirde veriliyor. Yıllık kayıp 670 milyon lirayı buluyor. Atık geri dönüşümünde büyükşehirlerin tek başına getirisi yaklaşık 480 milyon liradır.”

Prof. Dr. Kaya, Türkiye’nin her yıl 1 milyar 100 bin liralık atık kaynağını ayrıştırmadığı için çöpe attığını, gömdüğünü veya yaktığını anlatarak, ”Günlük 5 milyon lira değerindeki kağıt, karton, metal, cam, plastik, tekstil, ahşap, elektronik atık, lastik gibi atık üreten Türkiye, bunun ancak yüzde 40′lık kısmını geri dönüşümle ekonomiye geri kazandırabiliyor” dedi.

HURDALARIN ATIK OLMADIĞI ANLAŞILACAK

Günlük 3 milyon liralık geri dönüşebilir özellikteki ambalaj atıkların kaynağında ayrıştırılmadığı için çeşitli yöntemlerle imha edildiği belirten Pro. Dr. Kaya, şöyle devam etti:

”Ülkemizin Kyoto Protokolü’nü imzalamasından sonra geri dönüşüm yatırımlarının önemli derecede artacağına inanılmaktadır. Türk Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) öncülüğünde 120 milyon avroluk tehlikeli atık fabrikası kurulumu için düğmeye basılmıştır. Xerox ise kartuş ve toner geri dönüşüm merkezi yatırımına, Ulusoy Holding ise endüstriyel atıkların geri dönüşümüne yatırım yapmaktadır. Sanayileşmenin yol açtığı tahribatı yok etmek veya bunlara kısmen mahal vermemek için alınacak tedbirler dev geri dönüşüm sektörlerin doğmasına sebep olmaktadır. Türkiye’nin AB çevre standartlarına geçmesi ve Kyoto Protokolü’nün gereklerini yerine getirmek için yaklaşık 140 milyar dolar gerektiği anlaşılıyor. Bu, gelecekteki geri dönüşüm sektöründe yeni iş hacmine işaret ediyor. Ülkemizde bundan sonra çevre dostu üretim, madencilik, geri dönüşüm sektörleri önem kazanacak. Yarınların başladığı yerin geri dönüşüm sektörü olduğu anlaşılacaktır. Hurdaların atık olmadığı, geri dönüşümünde nihai yok etme olmadığı anlaşılacaktır.”

Prof. Dr. Kaya, ABD’de 2006 yılında geri dönüşüm sektörünün büyüklüğünün 65 milyar doları aştığını dile getirerek, ”Özellikle elektronik atık, hurda araçlar, demir-çelik, kağıt, lastik geri dönüşümü önem kazanacak. Kurumsal olarak çevre standartları alma ve uygulama konularında uzmanlara ihtiyaç artacak” diye konuştu.

İlgili Haberler: