Çin’in Şanghay şehrinde düzenlenen 2. Türk-Çin İş Forumu’na Türkiye’nin Pekin Büyükelçisi Murat Salim Esenli, AK Parti Milletvekili ve Türkiye-Çin Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Emin Önen, Şanghay Başkonsolosu Deniz Eke’nin yanı sıra, Türkiye’den gelen çok sayıda işadamı katıldı. Forumda Esenli, Önen, TÜÇSİAD Başkanı Murat Sungurlu, Huawei temsilcisi, Bank of China’nın Türkiye temsilcisi Zhang Xinyuan ve 120 yıllık tarihi ve 35 bin üyesi olan Şanghay Sanayici ve İşadamları Federasyonu Başkan Yardımcısı Jin Liang birer konuşma yaptı. Forumda Çin’deki ilk Türk derneği olan TÜÇSİAD’ın Şanghay temsilciliğinin de açılışı gerçekleştirildi. Ayrıca dernek ile Şanghay Sanayici ve İşadamları Federasyonu arasında iyi niyet anlaşması imzalandı. Çinli firmaların yoğun ilgi gösterdiği forumda, Çin’de yaşayan ve ticaret ile uğraşan Türk vatandaşları da hazır bulundu.

Bank of China’nın Türkiye temsilcisi Zhang, forumda yaptığı konuşmada, bankalarının Türkiye yatırımı hakkında bilgi verdi ve Türkiye’deki bankalarla olan işbirliklerini açıkladı. Çin parası yuanın (RMB) dünya ticaretinde üçüncü alternatif para birimi olma tartışmalarının yaşandığı şu günlerde, Türk işadamlarına karşılıklı ticaret ve yatırımlarda yerel para birimlerinin kullanılmasının çok kârlı olacağını anlatan Zhang, ABD ve Euro Bölgesi’ndeki krizlere dikkat çekti.

ÇİN’DEKİ İLK RESMî TÜRK DERNEĞİ AÇILDI

TÜÇSİAD Başkanı Sungurlu, Çin’de açılan ilk Türk derneği olduklarını ve Şanghay temsilciliğinin açılışını gerçekleştirdiklerini kaydetti. Çin ile Türk halklarının birbirlerini yeterince tanıyamadıklarını ve bundan dolayı Şanghay’a ofis açarak, iki ülke halkı arasındaki mesafeyi kapatmada altyapı hazırlamak istediklerine değinen Sungurlu, iki ülke arasındaki avantaj ve farkındalığı ön plana çıkaracaklarını dile getirdi. Forum kapsamında iki ülke yatırımcı ve işadamları, TÜÇSİAD çatısı altında tekrar bir araya geldi ve inşaat ve taahhüt hizmetleri (yatırım ortaklığı) alanında karşılıklı iş ve yatırım imkânlarını masaya yatırdı.

Dün başlayan forum, Şanghay, Hangzhou ve Hong Kong’u kapsayacak ve 13 Ocak’ta sona erecek. Kurulduğu 2006 senesinden bu yana, Uzakdoğu’nun ve artık dünyanın parlayan yıldızı haline gelen Çin ile son 10 yılda gelişme yolunda dev adımlar atan Türkiye arasında sağlam, kalıcı ve sürdürülebilir iş ilişkileri tesis etmeyi amaçlayan TÜÇSİAD’ın sloganı ’21. Yüzyılın İpek Yolu’. Türk Çin İş Forumu’nun ilki 2 Haziran 2010′da İstanbul’da yapılmıştı.

Tabloya göre, 2010 yılında dünya ihracatındaki tek vaka, Çin’in ‘bir numara’ya çıkması değil, aynı zamanda bir ‘Güney Kore vakas’ yaşandı. G. Kore son 10 yılda en “çok ihracat yapan ülkeler” liginde 29 basamak tırmanarak, ihracatını 177 milyar dolardan 466.4 milyar dolara çıkardı ve en 36′ncılıktan 7′nciliğe yükseldi. Bu rakamla G. Kore, 100 milyar dolardan fazla ihracat yapan, dünya ihracatında pay sahibi ülkeler içinde en hızlı ilerleyen ülke oldu.

Aynı şekilde ihracatı 220 milyar dolara ulaşan Hindistan da 12 basamak tırmandı. 2000 yılında Hindistan dünyada 32′nci sıradaydı. 2005′te 29′uncu sıraya çıktı. Son beş yılda ise daha hızlı bir atak yaparak 2010 itibariyle 20′inci sıraya yükseldi. Böylece son 10 yılda ligde 12 basamak ilerlemiş oldu. Petrol fiyatlarının yükselmesinin etkisiyle BAE de son 10 yılda 11 basamak fırlayarak, en hızlı atak yapan üçüncü ülke oldu. Çek Cumhuriyeti son 10 yılda 37′nci sıradan 30. sıraya, Türkiye 40′ıncı sıradan 33′üncü sıraya yükselerek 7 basamak atladılar. Türkiye hızlı gelişme gösteren ülkeler listesinde en iyi 5′inci performansı gösterdi.

Lider iki kez değişti

Dünya ihracat ligindeki en önemli olay, kuşkusuz, birincilik için yapılan mücadeleydi. Bu mücadele önemli değişikliklerle sonuçlandı. 2000 yılının birincisi ABD’ydi. Bu ülke 2005′e gelindiğinde liderliği Almanya’ya kaptırdı. Son beş yıl Almanya ile Çin’in yarışına sahne oldu ve son beş yılın ihracat lideri Almanya, birinciliği, 2010 itibariyle Çin’e kaptırdı. 2010 rakamlarına göre dünyanın en ihracatçı ülkesi 1.6 trilyon dolar ihracatla Çin oldu. Bu gelişme Almanya’yı ikinciliğe değil, üçüncülüğe itti. 2010 itibariyle 2′nci sırada ABD yer aldı. Almanya, 9 milyon dolar farkla ABD’ye geçildi ve üçüncü sıraya geçti.

Batılı ülkeler geriledi

WTO’nun rakamları, ihracatta gelişmekte olan ülkelerin ilerlediğini, gelişmiş ülkelerin ise ya yerinde saydığını ya da gerilediğini ortaya koydu. İhracat tablosu, Kore, Hindistan, BAE, Çek Cumhuriyeti, ve Türkiye’nin yanı sıra; 6′şar basamak atlayan Çin, Brezilya ve Polonya; 5′er basamak atlayan Rusya ve Avustralya’nın başarısıyla yeniden şekillenirken, birçok ülkenin ihracatta performans kaybına uğradığını

da gösterdi.

2010 itibariyle 100 milyar doların üzerinde ihracat yapan 32 ülke baz alınarak bakıldığında, en büyük performans kaybını İrlanda’nın yaşadığı görülüyor. Bu ülke 10 basamak geriledi. İsveç, Kanada, Avusturya, Malezya, İngiltere 5 – 7 basamak arasında gerileme gösterdiler. İtalya yerinde saydı. ABD, Almanya, Japonya, Fransa, İsviçre, Norveç, İngiltere, Avusturya, Kanada, İsveç de geriledi. Sadece üç batılı ülke (Avustralya, Hollanda ve Belçika) gelişme gösterdi.

Gelişmekke olan ülkeler genelikle ilerleme gösterirken, bu grupta performans kaybı yaşayan ülkeler de oldu. Bu ülkeler şöyle: Meksika, Tayvan, Tayland, Endonezya ve Malezya.

Türkiye 20. sırada

189 ülkenin rakamlarını içeren WTO tablosuna göre 2000 – 2010 arasındaki 10 yılda ihracatını değer bazında en çok artıran ülke Azerbaycan oldu. Bu ülkenin ihracatı 15′e katlandı. (Bu artış önemli ölçüde petrol ihracatından geliyor.)

2010 itibariyle 10 milyar dolardan fazla ihracat yapan 81 ülke baz alınarak değerlendirildiğinde, dünya sıralamasında 40′ıncılıktan 33′üncülüğe yükselen Türkiye’nin ihracatı değer bazında 4′e katlandı. 27.7 milyar dolardan 113.9 milyar dolara çıktı. Türkiye değer bazında ihracatını en çok artıran ülkeler listesinde 20. sırada yer aldı. Türkiye’nin ihracatı bu 10 yılda yüzde 310 artış gösterdi. İhracatını Türkiye’den daha çok artıran ülkelerden bazıları (Azerbaycan, Angola, Kazakistan, Sudan, Katar, BAE gibi) esas itibariyle petrol ve doğalgaz gelirleri artan ülkeler. Ancak bu tip gelirleri olmayan ve Türkiye’den daha iyi bir performans yakalayan ülekeler de var.

Son 10 yılda, ihracatını Çin 6′ya, Litvanya ve Slovakya 5.5′e, Hindistan, Peru, Mısır Vietnam, Polonya, Romanya ve Çek Cumhuriyeti 4.5 – 5′e katladı. Bulgaristan ve Özbekistan da Türkiye’den daha iyi bir performans gösterdi. Bu sonuçla Türkiye önemli bir performans göstererek 81 ülkenin ilk çeyrek grubu içinde yer aldı.

Değersel bazda ihracatını Rusya, Şili, Brezilya, Ukrayna, İran, Macaristan gibi aynı gelişmişlik kategorisindeki ülkelerden daha yüksek oranlarda artırdı. Değer bazındaki artış oranı bakımından Güney Kore’den de iyi bir performans gösterdi.

29 ülkenin payı %1′den büyük

WTO’nun rakamlarına göre dünya ihracatı 15.2 trilyon dolar. Bu ihracat içinde payı yüzde 1′i geçen 29 ülke var. Türkiye listede 34′üncü sırada ve payı yüzde 0.7. Bu rakam İran’la aynı. Dünya ihracatında payı yüzde 10′u geçen tek ülke Çin. Bu ülkenin payı yüzde 10.4. Çin’i ABD ve Almanya yüzde 8.4 ve 8.3 payla izliyor. İlk üç ülke dışında payı yüzde 5′i geçen tek ülke Japonya.

Çinli de ‘ucuz’un peşinde
Sadece yabancı şirketler üretim bantlarını alternatif ülkelere kaydırmadı. Çinli firmalar ucuz işgücü olan ülkeleri tercih etmeye başladı. Bu firmalar içinde uluslararası şirketlere fason üretim yapanlar da mevcut. Özellikle elektroniğin en önemli üretim merkezlerinden biri olan Çin’in kendi markaları bile yabancı ülkeleri tercih etmeye başladı. Telefondan, 3G modeme kadar birçok telekomünikasyon cihazı üreten Huawei Technologies, üretimi bandını Hindistan’a kaydırmaya başladı. Şirket, Hindistan’da 19 noktada 6 bin çalışan ile operasyonlarını sürdürüyor. Makine ve yedek parça üreten China National Technical Import and Export ve Tianjin Electric Power Construction şirketleri son dönemde Malezya’da üretim kararı alan şirketlerden oldu. Çin’in zengin iş adamlarıdan Wen Jiabao, geçen nisanda Endonezya’ya 10 milyar dolarlık yatırım kararı aldı. Çinli yatırımcı bu karar ile ülkede çimento ve inşaat malzemeleri üretecek.

Foxconn’da geriye kalana % 100 zam
Çalışanların intiharı, fabrikadaki patlamalar ve çalışma süreleri sık sık haber olan Foxconn, işçi maaşlarına yaptığı zam ile dikkat çekiyor. Şirket üretimin kaydırılmasının ardından sayısını azalttığı personelin en azından bu şekilde şirkette kalmasına gayret ediyor. Apple ve HP’ye montaj yapan Foxconn, yaklaşık 800 bin çalışanın maaşına yüzde 100’den fazla zam yaptı. Bu zam ile çalışanların maaşı 170 dolardan 350 dolara kadar yükseldi. Maaşlardaki bu hızlı yükseliş diğer şirketlerin zam kararlarını da etkiledi. Radikal

Forumun açılış töreni bugün başkent Aşkabat’taki Mizan merkezinde gerçekleşti. Türkmenistan Bakanlar Kurulu üyelerinin teşrif ettiği ve dünyanın en büyük petrol, doğalgaz, enerji, inşaat, telekomünikasyon, finans, turizm, tekstil, sağlık ve emlak şirketlerinin katılımlarıyla gerçekleştirilen açılış töreninde, Orta Asya’nın doğal gaz zengini ülkesi Türkmenistan’daki yatırım imkanları değerlendirildi.

Forumun düzenlenmesinde önemli rol oynayan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, katılımcılara bir mesaj gönderdi. Türkmen lider mesajında, Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen Uluslararası Yatırım Forumu’nun ana hedefinin çeşitli sektörlere yabancı yatırımları çekmek olduğunu kaydetti.
Forumun ilk oturumunda, Türkmenistan Ekonomi ve Kalkınma Bakanı Beşim Hocamammedov, ülkesindeki yatırım imkanları konusunda bilgi verdi.

MAARUFİ: DEV PROJELERİ HAYATA GEÇİRMEYE DAVET ETTİ

Konferansta konuşan EİT Genel Sekreteri Muhammed Yahya Maarufi, bölge ülkelerin dev projeleri hayata geçirmeye davet etti. Bu tür projelerin ilgili ülkelere önemli gelir kaynağı sağlayacağını kaydeden Maarufi, yeni istihdam kapılarını açacağını belirtti. Denize kıyısı olmayan bölge ülkelerin Türkiye, İran ve Pakistan gibi ülkelerin deniz limanlarından istifade ederek, geniş pazarlara ulaşabileceğini belirten Maarufi, ülkeleri ticari ilişkileri geliştirmeye ve bölgesel ticari anlaşmaları imzalayama davet etti. 2008 yılında bölgeye yapılan doğrudan yatırımın 52 milyar dolar iken, 2010 yılında bu rakamın 19 milyar doları bulduğunu söyleyen EİT Genel Sekreteri, ticari ilişkilerin daha da geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

İşsizliğin yatırım ile bağlantılı olduğuna dikkat çeken Maarufi; “Tacikistan, Pakistan ve Özbekistan gibi ülkelerden işçi göçü yaşanıyor. Yatırım ticari işbirliğinin önemli kaynağıdır. Yatırım her ülkenin ekonomisinin dayanağıdır.” diye konuştu.

Forumda hazır bulunan DEİK Türkmen-Türk İş Konseyi Başkanı Sefa Gömdeniz de bir konuşma yaptı.
Dünyanın çeşitli ülkelerinden petrol ve doğal şirketleri, yatırımcılar, uluslararası bankalardan katılımcıların yer aldığı forumda, enerji, bölgedeki yatırım politikası, sağlık, enformasyon, iletişim, elektrik enerjisi, inşaat ve diğer sektörlerdeki yatırım imkanları değerlendirilecek.

‘TÜRKMENİSTAN MÜTEAHHİTLİK SEKTÖRÜNDE BİRİNCİ’

Türkmen-Türk İş Konseyi Başkanı Sefa Gömdeniz, Cihan Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, bu tür yatırım forumuna üçüncü defa katıldığını ve Türkmenistan’ın hızla ilerlediğini belirtti. Türkmenistan ile Türkiye ilişkilerine değinen Sefa Gömdeniz: “2010-2011 yılı itibariyle Türkmenistan müteahhitlik sektöründe dünyada birinci sıraya geçti. Daha önce Libya birinci iken, son 20 yıla bakıldığında Türkmenistan ilk sıraya yerleşti. Bundan sonraki kontratlarla birinciliğini bırakmayacak. Bu bakımdan bizim için çok iyi pazar. Dış ticaret hacmimiz 3 milyar dolara yaklaşıyor. İnşaat sektöründe rakamlar 4 ila 5 milyar dolar arasında seyrediyor. DEİK olarak Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’a 20. Yıl Kalkınma Ödülü verme kararı aldık. Bu ödülü 27 Ekim tarihinde Ekonomi Bakanımız Zafer Çağlayan takdim etti. Türkiye ile Türkmenistan ekonomik ilişkilerinde her sene yüzde 20 ile 30 civarında artış var. Bu artışı devam ettirmek amacıyla İş Konseyi olarak çeşitli faaliyetler yürütüyoruz.” diye konuştu.

Moody’s, zayıf büyüme beklentileri nedeniyle Japonya’nın yüksek kamu borçlarını ödemekte zorlanabileceğine dikkati çekerek, Japonya hükümetinin bütçe açığını azaltmak için daha çok çaba göstermesi gerektiğini vurguladı.

Kuruluş ayrıca, yaklaşık son beş yıldır sık sık hükümetin değişmesinin ülkede uzun vadeli ekonomik ve mali stratejilerin uygulanmasını engellediğine işaret etti.

11 Martta meydana gelen deprem ve tsunami felaketinin ardından ekonomisi büyük oranda zarar gören Japonya’nın gayrisafi yurtiçi hasılası (GSYH) geçen yılın son çeyreğinde çeyrek bazda yüzde 0,6, bu yılın ilk çeyreğinde ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,9 daraldı. Ülke ekonomisi Haziranda sonlanan ikinci çeyrekte de yıllık bazda yüzde 1,3, çeyrek bazda ise yüzde 0,3 oranında daraldı. Teknik olarak resesyona giren Japonya ekonomisi böylece üç çeyrektir üstüste daralmış oldu.

Dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi Japonya’nın Aa2 olan kredi notunu 31 Mayısta “negatif” izlemeye alan ve not gözden geçirmesini 90 günlük bir süre içinde tamamlayacağını açıklayan Moody’s, bugünkü kararla bu süreci tamamlamış oldu.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poor’s (S&P) da Ocak ayında Japonya’nın kredi notunu “AA” seviyesine düşürmüştü.

Gelişmiş ülkeler arasında en yüksek kamu borcuna sahip Japonya’nın borç oranı gayri safi yurtiçi hasılanın yaklaşık iki katına ulaşmış durumda.

Çin, Rusya, ABD, Almanya ve İran’a karışı 33 milyar 402 milyon dolarlık dış ticaret açığı verildi. İlk 6 ayda dış ticaret açığının yüzde 17,9′unu Çin’e verilen açık oluşturdu. Ocak-haziran döneminde Türkiye’nin Çin’den yaptığı ithalat, geçen yıla oranla yüzde 39,1 artarak 10 milyar 640,4 milyon dolara yükseldi. Çin’e yapılan ihracat ise 1 milyar 85 milyon dolar düzeyine geriledi. Rusya, 8 milyar 21 milyon dolar dış ticaret açığı ve yüzde 14,9 payla Çin’den sonra Türkiye’nin en çok dış ticaret açığı verdiği ikinci ülke oldu. Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı 2011 yılı Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43,7 artarak 2 milyar 865,5 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Söz konusu dönemde Rusya’dan yapılan ithalat yüzde 4,6 artışla 10 milyar 886,6 milyon dolara yükseldi.

Kuruluşun kredi notunu düşürmesi, ABD’de borçlanma tavanının yükseltilmesine karşın dünya genelindeki karamsarlığı yansıtıyor.

Çin Merkez Bankası Başkanı Zhou Şiaochuan da ABD’yi borç sorununun çözümünde sorumlu davranmaya çağırarak, ABD piyasasındaki belirsizliğin, uluslararası para sistemine zarar vereceğini ve küresel büyümenin etkileneceğini belirtti.

Pekin yönetimi, 3,2 trilyon dolarlık döviz rezervlerinin yaklaşık üçte ikisini ABD doları olarak tuttuğu için bu konuda defalarca ABD hükümetine çağrıda bulundu.

ABD’nin borç sorunun çözümündeki ilerlemeyi memnuniyetle karşılayan Zhou, ABD hazine kağıtlarına olan güveni artırmak için “somut ve sorumlu” önlemler alınması çağrısında bulundu.

ABD’nin aldığı önlemlerin ayrıntılarını inceleyeceklerini belirten Zhou, ayrıca, bunların uygulanmasını da yakından takip edeceklerini kaydetti.

Zhou, ABD piyasasındaki büyük dalgalanmaların ve belirsizliklerin uluslararası para ve mali sistemin istikrarını etkileyeceğini, bunun da küresel ekonomik toparlanmaya zarar vereceğini belirtti.

ABD hazine kağıtlarının getirisi, dünya genelindeki diğer finansal varlıkları fiyatlandırmada sıklıkla gösterge olarak kullanıldığından, bu kağıtlardaki hızlı değişiklikler, diğer piyasaları ve borçlanma maliyetlerin artırabiliyor.

Öte yandan, Zhou, Çin’in rezervlerini çeşitlendirme niyetini de yineledi.

Bazı Çinli ekonomistler, ABD’nin harcamaları kesme planının ABD ekonomisindeki toparlanmanın yavaşlayabileceği anlamına gelebileceğini, bunun da Çin’in ekonomik büyümesine zarar verebileceğini ifade ediyorlar.

Çin ekonomisinin yüzde 9’larda yavaşlayarak stabil hale gelmesinin beklendiğini kaydeden Harris, piyasaların bu durumu abartma eğiliminde olduğunu ifade etti.

Harris, bu yavaşlamanın ülkede son dönemde artan enflasyonun da kontrol altına alınmasına yardımcı olduğunu belirterek, ülkedeki çekirdek enflasyonda artışın olacağını ancak gelecek yıl stabil hale geleceğini kaydetti.

Çin’de son dönemde tartışma konusu olan ülkedeki emlak fiyatlarının artması ve emlak balonu tartışmalarına istinaden Harris, bu durumun Çin için büyük bir risk teşkil etmediğini savundu.

Harris, özellikle Çin’in büyük şehirlerinde yüksek gayrimenkul fiyatlarının küresel bir fenomen haline geldiğini hatırlatarak, “Bir balon riski olduğunu ancak, böyle bir patlamayı beklemediğini” kaydetti.

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin’in en önemli sorununun, ekonomik kazanımlara zarar verdiği düşünülen enflasyon olduğu belirtiliyor. Çin’de nisan ayında yüzde 5,3 olan tüketici enflasyonu geçen ay, üç yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 5,5′e yükseldi.