Türkiye’nin Arap coğrafyası ile 2002-2010 arasında dış ticaret hacmi 5 kat artarak 33 milyar dolar seviyesine çıktı. Ergün, söz konusu artışı önemli ancak yeterli bulmuyor. Bakana göre rakam 5 yıl içinde en az 100 milyar dolar seviyesine çıkarılmalı. Konuşmasında Suriye’de yaşanan olaylarla ilgili bir değerlendirmede bulunan Ergün, “Suriye’de durumun stabil hale gelmesi ile gerek ticari bağlar gerek diğer ilişkiler hareketlenecektir.” dedi. Gazetecilerin “Suriye tarafından sınır kapısı kapanırsa Ro-Ro maliyetleri artacak gibi görünüyor. Burada alternatifler nelerdir?” sorusunu da Ergün, “Şu anda arkadaşlar gerekeni yapıyor. Irak kapısı şu an gündemde. Denizyolu aynı şekilde ele alınan bir seçenek. Taşımacılıkta eğer bir sorun olursa sektörle bu konuyu masaya yatırır alternatifleri tek tek değerlendiririz.” diye cevapladı. Bir diğer konuşmacı Arap Sanayi Kalkınma ve Madencilik Örgütü Genel Müdürü Mohamed Ben Youssef, Türkiye ve Arap ülkeleri arasında sanayi alanında güç birliğini artırmanın önemli olduğunu kaydetti. Yatırım işbirliği açısından Türkiye’nin çok cazip olduğunu kaydeden Genel Müdür, “Türkiye hem kara ve deniz ulaşımı hem de petrol ve doğalgazın Avrupa’ya taşınması adına stratejik değeri olan bir ülkedir. Türkiye, petrol ve doğalgaz koridoru haline gelmiştir. Bu nedenle Türkiye’de demiryolu ağının genişletilmesi çalışmaları son derece önemlidir.” dedi. Arap İş Kadınları Konseyi Başkanı Hissah Saad Abdullah Al-Sabah ise Ankara’nın tüm ülkelere eşit mesafede durduğuna dikkat çekerek, “Bir an önce Arap-Türk İş Konseyi’ni kurmalıyız. Bu konsey kanalı ile işbirliği politikalarımızı belirleyip, geniş çaplı ve daha fazla ortak projeler yapmalıyız. Süratli ve etkin kararlar alalım ve kısa zamanda iş konseyini kurup stratejik anlaşmalarımızı sonlandıralım.” diye konuştu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ise Türkiye’ye ‘kardeş ülke’ diyen Arap coğrafyasının bunu ticari ilişkilere yansıtmadığını söyledi. Bir an önce iki ülke işbirliğinin samimi bir şekilde geliştirilmesi gerektiğini kaydeden Hisarcıklıoğlu, “Arap coğrafyasındaki anlaşmazlıklar son 20 yılda 12 trilyon dolara mal oldu. Bu parayla yol, okul, enerji ve su yatırımları yapılabilirdi.” dedi. Arap coğrafyası, 2002-2010 arasında Türkiye’ye 6,7 milyar dolarlık yatırım yaptı. Gelen turist sayısı ise aynı dönemde 348 binden 2 milyona ulaştı.

Arap coğrafyasının 75 milyar dolarlık yatırıma ihtiyacı var

Arap Ülkeleri Tarım, Ticaret Sanayi Odaları Genel Sekreteri İmad Amin Shehab, Türkiye’nin Arap ülkelerinde yürüttüğü inşaat projelerine dikkat çekerek, kısa vadede Arap coğrafyasının 75 milyar dolarlık yatırıma ihtiyacı olduğunu, bunun sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlamak için şart olduğunu kaydetti. Arap Devletler Ligi Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed El-Tuvajiri, İsrail’in tavırlarının bölgesel barışa darbe vurmasına karşın Türkiye’nin bu noktadaki tavrının açık ve olumlu olduğunu kaydederek, Türkiye’nin iyi bir zemine oturmasının, Arap coğrafyasının daha iyi yere gelmesi açısından son derece önemli olduğunu vurguladı. Bu coğrafyadaki ülkelerin ekonomilerinin güçlenmesi adına da Türkiye’nin istikrarının önemli olduğunu kaydeden El-Tuvajiri, ulaşılan ticaret hacmi seviyesinin yetersiz olduğunu, 2 trilyon dolarlık Arap sermayesinin bu anlamda işe yarayabileceğini ifade etti. Konferansa katılan Libya Sanayi Bakanı Dr. Mahmoud Al-ftise, Zaman’a Libya’da yatırımı bulunan Türk işadamları ile ilgili iyi haber verdi. Libya’daki inşaat yatırımlarına özel önem verdiklerini söyleyen Bakan Al-ftise, “Artık ülkemizde yeni dönem başladı. Türk müteahhitler bu dönemde de projeler almaya devam etmeli.” dedi. Türk müteahhitlerin iç savaş sebebiyle duran yatırımlarının 2012′nin ilk yarısında yeniden başlayacağını kaydeden Bakan Al-ftise, “Bu konuda görüşmeler sürüyor. İnşaatın yanı sıra serbest sanayi bölgeleri yatırımlarında da ortaklık yapabiliriz. Türk-Libya ekonomik ilişkilerinin geleceği parlak.” diye konuştu.

Lüks villa için arsa avında
Atık toplama işinde madenden çıkan metale ihtiyaç duyması Erkanlı’yı, Erksan Madencilik’i kurmaya yöneltti. Bursa, Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da çinko ve kurşun madenleri için 25 milyon dolar yatırım yaptı. Ve son olarak da sırada tüm bu zincirin tamamlayıcısı olarak kimya vardı. Erkanlı’yı 80 milyon dolar cirolu bir gruba taşıyan son halka, sülfür ve sülfürik asit gibi kimyasalların ithalat-ihracatını yapan Erksan Kimya da, grubun diğer şirketleri arasında yerini aldı. İlk göz ağrısı inşaat sektöründeki stratejilerini özel lokasyonlarda, lüks konut projesi geliştirmeye odakladıklarını belirten Erkanlı, Ankara ve İstanbul’da yeni proje avında. Erkanlı, “Ankara’da Çankaya’nın devamı olan İncek bölgesinde 38 villa ve 96 konutluk bir proje başlattık. İkinci etapta ise 42 villa ve 120 konut daha yapmayı planlıyoruz. İstanbul’da ise Sarıyer’de A plus kalitede villa ve konutlar inşa edeceğiz” dedi.

İstanbul’un inşaat yatırımlarındaki hedef pazarları olduğunu dile getiren Erkanlı, bu konuda arsa arayışlarının devam ettiğini söyledi. Çevre sektöründeki yatırımlarının da özellikle sanayi atıklarına odaklandığını belirten Erkanlı, üretimden kaynaklanan tehlikeli ve tehlikesiz atıkları, metal , demir dışı metalar ve diğer tüm atıkları kaynağında ayrıştırdıklarına ve atığın türüne göre geri dönüştürdüklerine dikkat çekti. Erkanlı, bu kapsamda Kocaeli ve Konya’daki tesislerinde faaliyet gösterdiklerini kaydetti.

Bu yıl hedef 110 milyon dolar
Sıfırdan başlayıp, 80 milyon dolar ciroya ulaşarak bir başarı öyküsü yazan Rıza Hüseyin Erkanlı, bu yıl yüzde 20 büyüme ile 110 milyon dolar ciro hedefliyor. Şu anda bu cironun Türkiye için çok da büyük olmadığını ifade eden Erkanlı, şöyle devam etti: “Ancak sıfırdan başlayan biri için kısa zamanda çok önemli bir başarı. 2015 yılında bu ciroyu ikiye katlamamız gerekiyor. Doğru strateji ve doğru yatırımla cironuzu ikiye katlayabilirsiniz. Mesela bizim için madencilik sektörü bunlardan biriydi. Her yatırımımızda, ‘doğru zaman, doğru yer ve doğru iş’e çok dikkat ediyoruz.”

Mısır resmi haber ajansı MENA’nın haberine göre, geçen ay Washington’ı ziyaret eden Redvan, Dünya Bankası’ndan 2,2 milyar dolar düşük faizli kredi ve IMF’den koşulsuz 3-4 milyar dolar kredi istedi.

Bankanın gayri meşru yollardan kâr etmesine yardım ettiği Talat Mustafa Grup ve Palm Hills’in yetkilileri, yolsuzluklardan dolayı hapiste bulunuyor. Devletin yerleşime açtığı araziler bazı şirketlere çok ucuza verilmiş ve devlet milyarlarca dolar zarara uğratılmıştı. HSBC, Mısır’daki en aktif yatırım bankası olduğu gibi, bu bankada 2004 yılında üst düzey yönetici olarak çalışan Mahmut Muhyittin ve Raşit Muhammed Raşit daha sonra yatırım ve dış ticaret bakanı olmuştu. Bu iki bakan da devletin sattığı arazilerde ve özelleştirme programlarında idareci konumlarda bulunmuştu. Bu dönemde bankanın başkanı olan Lord Green de Başbakan David Cameron tarafından ocakta ticaret ve yatırım bakanı olarak atandı. Yeşil Parti milletvekillerinden Caroline Lucas, Green’in kararları konusunda şüpheli olduğunu, Başbakan’ın onu bakan koltuğuna oturtması konusunu yeniden gözden geçirmesi gerektiğini ifade ediyor. Mısır’ın en büyük inşaat şirketlerinden Palm Hills’in ortakları arasında Mübarek dönemi İskan Bakanı Ahmet el Mağribi ile kuzeni Ulaştırma Bakanı Muhammed Mansur da bulunuyor. Her iki bakan da şu anda Tora Hapishanesi’nde. Şirketin Kahire yakınlarında 960 bin metrekarelik arazi üzerine inşa ettiği şehre, mahkemece el konulmuştu. Mahkeme kararına göre Mağribi’nin bakanlığı sırasında arazi çok ucuz fiyata yabancı bir şirket üzerinden kendi şirketine satılmıştı.

Mısır’ın ünlü kentleri Medineti ve Rehab’ı inşa eden inşaat şirketi Talat Mustafa Grup’un (TMG) sahibi iki kardeş de tutuklu. Kardeşlerden Hişam Talat Mustafa, 2008′deki Lübnanlı ünlü şarkıcı Suzan Tamim’i öldürttüğü gerekçesiyle idam cezasına çarptırılmış, hüküm hafif hapis cezasına dönüştürülmüştü. Medineti’nin üzerine kurulduğu 33,6 milyon metrekarelik arazinin ucuz fiyata TMG’ye verildiği mahkeme kararıyla tescil edilmişti. HSBC ise yaptığı açıklamada, tüm bu alım satımların uluslararası standartlara göre yapıldığını öne sürüyor. Ancak Afro-Mısır İnsan Hakları Örgütü adlı Mısırlı yolsuzlukla mücadele grubunun müdürü Muhammed el Haddad, bankanın aracılık ettiği kişilerin Mısır’ın önde gelen politikacıları ve yaptıkları anlaşmaların da şüpheli olmasının banka tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığını vurguluyor. İngiltere Kilisesi adına vaizlik yaparken Mısır rejiminin önde gelen isimleriyle bağlantı kurarak iş hayatına katılan Green, 1998′de Mısır-İngiliz İş Konseyi’nin eşbaşkanlığına kadar yükselmişti.

Yolsuzluk iddiaları sebebiyle gözaltında

Mısır’ın devrik cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek, hakkındaki yolsuzluk suçlamaları çerçevesinde 13 Nisan’da gözaltına alınmıştı. Mübarek iddialarla ilgili sorgulanırken fenalaşınca hastaneye kaldırılmıştı. Devrik lider ile birlikte iki oğlu Cemal ve Ala da gözaltına alınarak hapse konulmuştu. Tedavisinin tamamlanmasından sonra Mübarek’in de ünlü Tora Hapishanesi’ne nakledilmesi bekleniyor. Devrildikten sonra bir kez açıklama yapan Mübarek ise iktidarını yasa dışı bir şekilde servet edinmek için kullandığı iddialarını reddetmişti.

Howell, 40 yıl öncesine göre dünya petrol üretiminin arttığına işaret ederek, Ortadoğu ülkeleri dışında Venezuela ve Brezilya gibi petrol üreticilerinin piyasaya girdiğini belirtti. Tecrübeli İngiliz siyasetçi, “Geçmişin aksine petrol dışında enerji kaynakları çeşitlendi. Bunun yanında yenilenebilir enerji kaynaklarında büyük gelişme sağlandı.” şeklinde konuşarak, kaynak çeşitlenmesini petrol krizinin önündeki en büyük engel olarak gördüğünü belirtti. 1973 yılında Arap-İsrail Savaşı devam ederken ABD’nin İsrail ordusunu desteklemesine tepki olarak Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), ABD’ye ve İsrail’e destek veren diğer ülkelere yönelik petrol ambargosu uygulaması üzerine dünya ekonomisi bir krizle karşılaşmış; Washington, Ortadoğu politikasında yalnız kalmıştı. İlk petrol krizinden 6 yıl sonra İran Devrimi sonrasında yeni İran yönetiminin petrol ihracatını düşürmesi, dünya piyasalarında paniğe neden olmuş, Suudi Arabistan başta olmak üzere OPEC ülkelerinin arz artırımına gitmeleri piyasaları yatıştıramamıştı.

Petrol gelirleri ile ayakta kalan ‘petro-rejimlerin’ kazançlarını halka adil şekilde dağıtmamasının bu yönetimler için ‘büyük tehlike’ olduğunun altını çizen Howell, ayaklanmalar ile sarsılan bu ülkelerde muhtemel yönetim değişikliklerinin doğal kaynakların millileştirilmesine yol açmasını da ihtimal dâhilinde görmediğini söyledi. Mısır ve İran’da geçmişte petrol kaynaklarının yabancı şirketlerden alınarak devletleştirilmesine bugünkü şartların izin vermediğini belirten tecrübeli siyasi, petrol piyasasında küresel ile yerel şirketlerin yaptığı işbirliklerine dikkat çekti. “Milli şirketler, çokuluslu petrol şirketlerinin teknik kapasitesine ihtiyaç duyuyor ve işbirliği yapıyorlar. Devletlerin petrol üretiminde bu işbirliğinin payı büyük.” diyen Lord Howell, bu duruma en iyi örneğin Irak’ta görüldüğünü kaydetti.

DÖNÜŞ UMUDU KIRILDI
Şubat sonunda Libya’da başlayan kaos ve sonrasında yaşanan yağmalama olaylarının ardından, Türk müteahhitlik ve inşaat şirketleri birbiri ardına şantiyelerini geçici olarak kapatıp, çalışanlarını başarılı bir şekilde tahliye etmişti. Türk müteahhitlerinin Libya’nın mevcut yönetiminin kaosu aşarak, yeniden ülkedeki işlerinin başına dönme planları bombardımanla birlikte hayale dönüştü. Türkiye Müteahhitler Birliği ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın Libya’da faaliyet gösteren Türk şirketlerin beyanlarına dayanarak derlediği bilgilere göre, Türk müteahhit ve inşaat şirketlerinin toplam 16 milyar dolarlık devam eden iş sözleşmesi, 1 milyar dolarlık tamamlanmış iş karşılığı hakediş alacağı, 800 milyon dolarlık makina parkı ile 150 milyon dolarlık şantiye ve ekipmanı ateş hattında.

Müteahhitlerin 1 milyar doları Libya’da kaldı
Türkiye’nin Trablus Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği verilerine göre, Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmaları 2009-2010 yılları arasında Libya’da 7 milyar 627,2 milyon dolar tutarında 124 proje yapım işini aldı. Türk müteahhitlerinin sözleşmesi devam eden işlerinin toplam büyüklüğü ise 16 milyar doları buluyor. Libya’da iş yapan Türk firmaları arasında Doğuş, Güriş, Enka, Nurol, Metiş, Tekser, Yüksel İnşaat gibi Türkiye’nin önde gelen müteahhitlik firmaları yer alıyordu. Türk firmaları Libya’da 1 milyar dolar alacaklarını bıraktı.

Uluslararası Kredi Derecelendirme Kuruluşu Fitch, Libya’nın ”BBB” olan uzun vadeli kredi notunu üç kademe birden indirerek ”BB”ye çekti, görünümünü ise ”negatif” olarak belirledi.

Kuruluştan yapılan açıklamada, not indiriminin ülkenin giderek kaotik hale gelen ekonomik ve politik durumunu yansıttığı belirtilerek, ülkenin kredi notunun birkaç ay içinde tekrar düşürülebileceği uyarısında bulunuldu. Fitch geçen hafta, yönetim karşıtı gösterilerin yayıldığı Libya’nın kredi notunu ”BBB ”dan ”BBB”ye indirdiğini açıklamıştı. Böylece kuruluş ülkenin kredi notunu bir hafta içinde ikinci kez düşürmüş oldu.

Uluslararası Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard & Poor’s da (S&P) geçen hafta, Libya’nın uzun vadeli kredi notunu ”A-” seviyesinden ”BBB ” seviyesine çektiğini ve not görünümünü ”negatif” izlemeye aldığını bildirmiş, Libya’nın kredi notunda yeni indirimler olabileceği uyarısında bulunmuştu.

İtalya Sanayi Bakanlığı Müsteşarı Stefano Saglia da, ”Libya’nın doğalgaz arzını kesmesi durumunda stratejik doğalgaz stoklarını kullanmaya hazır olduklarını” söyledi.

Doğalgaz arzının kesilmediğini, ancak durumun çok karmaşık olduğunu belirten Saglia, ”Doğalgaz arzının kesilmesi durumunda doğalgaz arzı için güvenlik komitesi zaten alarm vaziyetinde, doğalgazın kesilmesi halinde olağan ve stratejik stoklar kullanılacak. Bunun için bir sorun olmamalı” dedi.

İtalyan petrol ve doğalgaz şirketi Eni, Libya doğalgazını İtalya’ya kendi kontrolündeki 510 kilometre uzunluğunda Yeşilakım doğalgaz boru hattıyla taşıyor.

Öte yandan İtalyan enerji şirketi Edison’a yakın kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Libya’nın Eni’ye olan doğalgaz sevkıyatı yavaşladı.

Enerji dergisi Staffetta Quotidiana da Libya’dan İtalya’ya doğalgaz akışının dün geç saatlerden itibaren yavaşlamaya başladığını ve durumun kötüye gittiğini yazdı.

İtalyan doğalgaz şebekesi Snam Rete Gas’ın verilerine göre, Yaşilakım doğalgaz kompleksine bağlı Sicilya’daki Gela terminaline doğalgaz akışı 20 Şubat itibariyle 25,8 milyon küpte kaldı.

Libya’nın İtalya’ya doğalgaz sevkıyatının azaldığı yönündeki haberler üzerine İtalyan hükümetinden bir kaynak, ”90 günlük petrol ve 30 günlük doğalgaz rezervlerine sahip olduklarını” açıkladı.

Libya, İtalya’nın ham petrol ihtiyacının yüzde 25′ini ve doğalgaz ihtiyacının yüzde 10′unu karşılıyor.

Mısır’ın İstanbul Konsolosluğu Ticari Ataşesi Mongy Aly Badr ise bankaların ve gümrüklerin açılmasıyla birlikte ülkenin doğal haline döndüğünü dile getirdi. Aly Badr, yabancı yatırımcıları tedirgin edebilecek sıkıntıların ortadan kalktığını ifade etti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi ise 7 gün içerisinde Mısır’a olan ihracatta yüzde 89 oranında düşüş yaşadığı bilgisini verdi. Şubat ayının ilk haftasında bir önceki yılın aynı dönemine göre ihracat 35 milyon dolar seviyesinden 3 milyon 769 bin dolar seviyesine geriledi.

Kısa vadede Mısır’a olan ihracatta birtakım sıkıntıların yaşanacağı uyarısında bulunan Büyükekşi, ancak demokratikleşme ve piyasa ekonomisi ülkede yerleştikçe yeniden eski seviyelere gelinebileceğini ifade etti. Mısır’da üretim yapan DNM Tekstil’in sahibi Murat Karadut ise hafta sonuna kadar işlerin yoluna gireceğini ancak siyasal durumun zaman alacağını kaydetti. Mısır’da yaşanan son olaylar nedeniyle çalışmalarına yaklaşık 1 hafta ara veren Beymen’in Kahire’deki mağazası da ülkede hayatın kısmen normale dönmesiyle, yeniden hizmet vermeye başladı. Ülkede akşam 20.00 sabah 06.00 arasında devam eden sokağa çıkma yasağından dolayı Beymen mağazasının 10.00-17.00 saatleri arasında faaliyet göstereceği öğrenildi. Cafer Sadık Abalıoğlu (CSA) Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ali Abalıoğlu da İskenderiye’deki tekstil fabrikalarında Mısırlı ve Türk işçilerin işbaşı yaptığını bildirdi.

Mısır’da ağırlıklı olarak tekstil alanında faaliyet gösteren Türk firmaları bulunduğunu hatırlatan Türk-Mısır İş Konseyi Başkanı Zuhal Mansfield, yeni yatırım hedefleyen Türk firmalarının beklemek zorunda olduğunu dile getirdi. Her şeye rağmen Mısır’ın yabancı yatırımcıların ilgisini çekeceğini vurgulayan Mansfield, bundan böyle Mırsır’daki işçi maliyetlerinin bir miktar yükseleceğini söyledi. En düşük işçi ücretinin aylık 140 dolar olduğu bilgisini veren Konsey Başkanı, bunun 200 dolara çıkabileceğini belirtti.

YENİDEN FAALİYEtE GEÇEN TÜRK FİRMALARI

LC Waikiki
Beymen
Aksa Akrilik Tesisi
Abalıoğlu Tekstil
Evyap
DNM Tekstil
Colin’s
CSA Holding
Temsa
Kordsa
Küçük Çalık
Akay Tekstil

Başbakan El Maliki, petrol anlaşmalarının geçerliliğini bölgesel yönetimle aylardır yürüttükleri görüşmelerin ardından tanıma kararı aldıklarını belirterek, güneydeki petrolün yüzeye daha yakın olduğunu, kuzeydeki petrolün çıkarılmasının “özel çaba” gerektireceğini söyledi.

Petrol yataklarını işleten yabancı şirketlere ödemeyle ilgili Bağdat’la anlaşmazlık yüzünden Ekim 2009’dan beri petrol ihracını durduran kuzeydeki bölgesel yönetim, ihracata yönelik petrolü çarşamba günü pompalamaya başlamıştı.

Uzmanlar, Maliki’nin açıklamalarının tarihi öneme sahip olduğunu, zira eski Petrol Bakanı ve şimdiki Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani’nin 2006’dan beri sürdürdüğü merkezci petrol politikalarının sona erdiği anlamına geldiğini belirttiler.

Irak uzmanı Reidar Visser, kararla ilgili yorumunda, “Maliki, kuzeyin anlaşmalarını ve Irak’ın güneyi ile aynı olmayan kuzeyin doğal sondaj koşulları dolayısıyla özel durumunu tanıdı. Bu, teoride gelecekte yeni petrol sahalarına da uygulanabilecek bir emsal oluşturur” dedi.

Yetkililer, kaybın sadece borsayla sınırlı kalmadığını dile getirirken, petrol arama şirketleri, reklamcılar, konferans organizatörleri başta olmak üzere birçok sektörün iş kaybına uğradığını ifade ediyor. İstikrarın sağlanamaması halinde daha fazla ihalenin iptal olmasından endişe duyulduğuna dikkat çekiliyor. Bu arada bugün açılması beklenen Mısır Borsası’nın da yönetim karşıtı gösteriler nedeniyle yarın da kapalı olacağı açıklandı. Bir borsa yetkilisinin yaptığı açıklamada, “Muhalefetin başlattığı protesto gösterileri nedeniyle 27 Ocak’ta işleme ara verilen Mısır Borsası salı günü de kapalı olacak.” denildi. Borsanın açılış tarihinin işleme başlamadan 48 saat önce duyurulacağı belirtildi. Bir haftadır kapalı olan 152′si Kahire’de olan 341 banka şubesi dün resmen açıldı.