Mali kuralın, bir yıl ertelenerek 2012 yılı bütçesinde uygulanacağına ilişkin bakan düzeyindeki açıklamalar, özellikle mali piyasaları sarstı.

İMKB 1015 puan düşerek 58 bin 155 puana indi. Dolar ise 1.52 liraya yaklaştı.
Başta Başbakan Yardımcısı Ali Babacan olmak üzere, ekonomi yönetimi tarafından formülleri hazırlanan ve yasalaşmak üzere Meclis’te bekleyen mali kuralın 2012 bütçesinde uygulanacağına ilişkin bakan düzeyindeki yeni açıklamalar, mali piyasaları karıştırdı. Bunun ardından kredi derecelendirme kuruluşlarının da yorum yapması, borsada önemli düşüşlere neden olurken, dolar da artışlar getirdi.

Bilindiği gibi bütçe harcamalarıyla ilgili belli büyüklükleri yazılı bir kurala bağlayan ‘mali kural’ın Meclis kapanmadan önce yasalaşması ve 2011 bütçesinde uygulanması hedefleniyordu. Ancak hem bunun Meclis’te görüşülememesi hem Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in TBMM’nin bağımsız bir gündemi olduğuna ilişkin açıklamaları, mali kuralla ilgili endişeleri artırmıştı. Dünkü gelişmeler ise şöyle oldu:

TAAHHÜTÜMÜZ SÜRÜYOR
Gazetecilerle buluşan Sanayi Bakanı Nihat Ergün, hükümetin mali kural ile makroekonomik dengeleri koruma açısından iradesini gösterdiğin söylemekle birlikte, şunları ifade etti: “2011 için mali kural söz konusu olamayacak. 2011 yılı bütçesi uygulamaları buna göre oluşamayacak. 2012 yılı için oluşacak. Ama mali kural konusundaki taahhütten vazgeçilmiş değil.” Ergün, ayrıca bütçe kanununun da bir yönüyle mali kural olduğunu belirtti.

AÇIK ORANI % 3 OLSUN
Bunun ardından Reuters’a bilgi veren ekonomi yetkilileri, Mali Kural Yasa Tasarısı’nda bütçe açığının GSYH’ya oranındaki yüzde 1 olarak yer alan hedefin, Maastricht kriterlerinde olduğu gibi yüzde 3′e çekilmesi gerektiğini ve bu yönde talepler bulunduğu kaydettiler. Yetkililer, bütçe açığının GSYH’ya oranındaki artıştan sağlanacak kaynağın daha hızlı büyüme için kullanılabileceğini kaydettiler.

BORSA 1350 PUAN DÜŞTÜ

Bu açıklamaları ardından da, Standard & Poor’s, Fitch, Moodys gibi kredi derecelendirme kuruluşlarının, bu ertelemeye yönelik olarak kredibilite ve bütçede gevşemeye işaret eden yorumları, yurtdışındaki olumsuz gelişmeleri de yakından izleyen İMKB’yi fazlasıyla sarstı. İMKB günü 1015 puan ve yüzde 1.72 düşerek 58 bin 155 puandan kapattı. Endeks, en düşük 57 bin 654 puanı gördü. Bankalar arası piyasada dolar 1.5215 liraya görürken, serbest piyasada da 1.518′e çıktı. Euro ise parite etkisiyle serbest piyasada 1.967′ye indi. Faiz ise yüzde 8.46′ya çıktı.

Bu kural tabanlı politikadan sapma

TÜSİAD Yönetim Kurulu da, mali kuralla ilgili açıklama yaptı. Kuralın, Orta Vadeli Program’ın tamamlayıcısı olduğu vurgulanan açıklamada, “Küresel krizle mücadelede uygulanan genişleyici maliye politikalarından çıkış ve orta vadeli mali istikrar açısından kritik derecede önem verdiğimiz mali kural uygulamasının, neredeyse süresiz ertelendiğine dair gündeme gelen haberler, doğru olması durumunda, idarenin içsel tutarlılığı ve kural tabanlı politika anlayışı açısından bir sapma niteliği taşıyacaktır” denildi.
Fitch: Kredi notunu doğrudan etkilemez
Fitch, bu ertelemenin 2011′de kuralda izin verilenden daha fazla bütçe açığı verilebileceğine işaret ettiğini, ancak bu durumun kredi notu üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığını söyledi. Fitch’in Gelişmekte olan Avrupa Ülke Ratingleri Bölüm Başkanı Edward Parker, “Bu durum tıpkı daha önce ‘mali kural’ın kabul edilmesinin beklendiği dönemde olduğu gibi ‘mali kural’ın terk edilme riskinin bulunduğu şu an için de geçerli” dedi. Gecikmenin hükümetin 2011′de kuralda izin verilenden daha fazla bütçe açığı vermeyi planladığına işaret ettiğini söyleyen Parker, bunun mali kredibiliteye zarar verebileceğini söyledi.
Önemli bir çıpadan yoksun bırakıyor
Aynı konuda yorum yapan Moody’s kıdemli analisti Sarah Carlson ise ekonomiyle ilgili çıpa konusuna dikkat çekti. Carlson, şunları söyledi: “Mali kuralın gecikmesi kredi notunu olumsuz etkilemez, mevcut not ve görünüm mali kuralın TBMM’de onaylanacağı varsayımına dayanmıyordu. Mali kuraldaki gecikme Türkiye’yi önemli bir çıpadan yoksun bırakıyor, bu da seçimler öncesinde hükümetin maliye politikasını gevşetmesini kolaylaştırabilir. Maliye politikasında gevşeme Türkiye’nin borçlanma temellerini olumsuz etkiler.”

Mali politikalarda gevşeme baskısı
Standard & Poor’s Avrupa Ülkeleri Ratingleri Bölüm Başkanı Frank Gill ise gevşeme vurgusu yaptı. Gill, şunları söyledi: “Mali kuralın uygulamasındaki gecikme 2011′de mali politikaların gevşemesi için baskı olduğu endişesi yaratıyor. Mali kuraldaki erteleme hükümetin harcamaları kısmadaki isteksizliği konusundaki endişeleri artırıyor. Artan cari işlemler açığı Türkiye’nin dış finansmana olan bağımlılığını artırıyor, bu durum daha dalgalı bir büyüme trendine neden olabilir. Artan dış dengesizlikler ve maliye politikasında gevşeme arasında bağlantı var ve bu bir endişe kaynağı.”

İlgili Haberler: